Os cruceiros son unha das máis características manifestacións da arquitectura popular galega. Son cruces de pedra que aparecen habitualmente nos adros das igrexas, cemiterio e encrucilladas de camiños para protección dos camiñantes, santificando lugares relacionados con crenzas pagás que son cristianizadas co propio cruceiro.
A presencia deste elementos é normalmente de orixe devocional, aínda que non faltan os motivos rogativos, de loanza ou de ofrenda como causa da súa construcción. Esta estaba financiada por algunha persoa que pretendía gaña-lo indulto ou o da súa parroquia ante os ollos de Deus, ofrecendo a construcción como voto para pedi-la curación de enfermidades ou protección ante unha situación perigosa. Coa mesma finalidade de protección levántanse cruceiros en campos dedicados ó mercado ou en lugares onde ocorreu algún acto violento para evitar que a alma errante das víctimas poida dana-los viandantes.
O cruceiro é, por tanto, un obxecto sagrado así como o lugar onde se encontra emprazado, é por esto que o cruceiro é obxecto de devoción e respecto, e non só un monumento que sinala o límite das parroquias ou concellos.
Na actualidade séguense esculpindo cruceiros, aínda que a súa simboloxía estase perdendo en certa maneira, respondendo máis a unha función puramente decorativa.
Nos cruceiros pódense distinguir varias partes perfectamente diferenciadas: a basamenta é a parte máis ornamentada do cruceiro consistente nunha plataforma formada por varias gradas e un pedestal sobre a que se apoia a columna o fuste e sobre este o capitel. O capitel presenta motivos decorativos moi diversos, desde motivos vexetais, xeométricos, figuras simbólica, ... e o elemento fundamental de calquera cruceiro, a cruz.
No municipio hai un total de 103 cruceiros distribuídos polas súas parroquias.
|
Cruceiro dos veciños
(Atrio de Valcarría)
Cruz de Rubeira
(Chavín)
Cruz do Febreiro
(San Andrés de Boimente)
|
